Để loại bỏ được hợp chất hóa học này, ba học sinh là Đinh Quốc Bảo, Huỳnh Lê, Nguyễn Phúc Duy đã tìm đến đất phèn. Cũng như các ngành sản xuất công nghiệp khác, chăn nuôi và nhất là chế biến thủy sản, lượng nước thải này chứa nhiều chất hữu cơ, chất dinh dưỡng như các cacbon hydrat, protein, chất béo, nitơ, phốt-pho chiếm tỷ lệ không nhỏ. Đây là nguồn chất dinh dưỡng cần thiết cho các sinh vật thủy sinh nhưng lại là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm nặng nguồn nước.

Thí nghiệm thực tế của các em tại cuộc thi đã chứng minh đất phèn có khả năng loại bỏ lân trong nước thải rất tốt. Chi phí không cao nhưng mang lại hiệu quả thiết thực. Các viên đất sau khi sử dụng sẽ đem bón cho cây trồng rất tốt vì ngoài hấp phụ lân mà trên bề mặt còn có các vi sinh vật có thể cải tạo được đất trồng làm tăng hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, các em cũng cho rằng cần có những nghiên cứu hơn về tác dụng của đất phèn, về độ xốp của của các viên đất nung để phát huy tối đa khả năng loại bỏ lân của vật liệu. Nhưng, quan trọng hơn, các nhà chức năng cần phải đưa những nghiên cứu sơ khai của các em vào ứng dụng sản xuất.

Xử lý nước nhiễm mặn đơn giản

Đó chính là hệ thống xử lý nước mặn bằng năng lượng ánh sáng mặt trời. Những năm gần đây, hiện tượng trái đất nóng lên đã làm cho nước biển dâng lên và hiện tượng xâm nhập mặn vào mùa khô xuất hiện ngày càng nhiều, làm cho các con sông trở nên khô cạn, một số kênh rạch bị nhiễm mặn không sử dụng được trong sinh hoạt. Trước thực trạng trên, nhóm học sinh Nguyễn Tấn Thành, Chung Điệp Hào, Lương Thiện Phú đã thiết kế một "hệ thống xử lý nước mặn" đơn giản, dễ làm, ít tốn kém, hiệu quả kinh tế cao.

Tiến hành thử nghiệm, các em cho nước nhiễm mặn vào thùng, đặt tấm kính có hệ thống thu nước sạch lên trên miệng thùng mớp với độ nghiêng khoảng 30 - 45o. Vận dụng kiến thức về bức xạ nhiệt và hiện tượng ngưng tụ của hơi nước, khi năng lượng ánh sáng mặt trời chiếu xuống sẽ làm cho nước bốc hơi lên bề mặt bên trong của tấm kính và ngưng tụ chảy vào hệ thống thu gom. Với những ưu điểm này, mô hình xử lý nước nhiễm mặn bằng năng lượng ánh sang mặt trời có thể áp dụng cho các gia đình vùng sâu, vùng xa, vùng ven biển, hải đảo thường xuyên thiếu nước ngọt.

Giải pháp quản lý nguồn nước mặn

Dù chỉ là những học sinh còn ngồi trên ghế nhà trường, nhưng Lương Trung Nghĩa, Huỳnh Đặng Phước Hảo, Nguyễn Văn Hơn đều cho rằng nguồn nước mặn có ý nghĩa rất lớn trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, mỗi địa phương cần có những giải pháp quản lý nhằm góp phần ngăn ngừa và giảm thiểu ô nhiễm khi sự phát triển và đô thị hóa ngày càng tăng.

Dành tâm huyết trong thời gian 6 tháng nghiên cứu, ba học sinh đã tiến hành rất nhiều các thí nghiệm như đo nhiệt độ, độ pH, độ trong của nước, màu nước và mùi nước tại nhiều vùng ở địa phương. Qua quá trình thu và phân tích mẫu, các em đã khẳng định rằng chất lượng quản lý nước trên các sông rạch hiện chưa được quan tâm. Công tác lồng ghép phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường chưa cao, trong khi kinh phí dầu tư còn hạn chế. Hơn nữa, các chương trình giáo dục cộng đồng và bảo vệ môi trường chưa được phối hợp hài hòa trong tổ chức.

Từ tình hình thực tế, các em đã mạnh dạn đưa ra các giải pháp quản lý nguồn nước như: xây dựng quy hoạch phát triển luôn kết hợp hài hòa với bảo vệ nguồn nước, tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng, kiện toàn năng lực quản lý, cải tạo và nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, thu gom triệt để các rác thải từ các chợ… Xa hơn trong kỳ vọng của những học sinh này là việc xã hội hóa công tác xử lý các chất thải gây ô nhiễm nguồn nước, tăng cường hợp tác nghiên cứu và tham gia vào hệ thống quản lý nguồn nước với quy mô từng vùng và khu vực.

LINH HƯƠNG

(tgvn